MG ALBA a’ comharrachadh fàs didseatach agus àrd-amas san àm ri teachd san Aithisg Bhliadhnail

Tha MG ALBA air an Aithisg Bhliadhnail aca airson 2025/26 fhoillseachadh às dèidh bliadhna a chaidh a chomharrachadh le luchd-amais didseatach a tha a’ sìor fhàs, seilbheachd leantainneach ann an susbaint thùsail agus fòcas ùr air dèanamh cinnteach gu bheil cànan is cultar na Gàidhlig a’ soirbheachadh ann an cruth-tìre nam meadhanan a tha ag atharrachadh gu luath.

Tha an aithisg a’ meòrachadh air bliadhna adhartais airson nam meadhanan Gàidhlig, le luchd-amais a’ sìor dol an sàs ann an susbaint thar ùrlaran didseatach agus luachadh luchd-amais fhathast faisg air ìrean eachdraidheil àrd. Thar BBC ALBA, LearnGaelic, SpeakGaelic agus FilmG, dh’fhan ruigsinneachd iomlan seasmhach a dh’aindeoin crìonadh nas fharsainge ann an coimhead telebhisean traidiseanta, a’ soilleireachadh gluasad mòr ann an mar a tha luchd-amais a’ roghnachadh faighinn gu susbaint Ghàidhlig.

Thuirt Cathraiche MG ALBA, Iain Moireasdan: “Feumaidh susbaint Ghàidhlig ar luchd-amais a leantainn gu ùrlaran didseatach. Mura dèan sinn sin, tha sinn ann an cunnart an call gu bràth.

Tha an soirbheachas a chunnaic sinn thar susbaint dhidseatach, ùrlaran ionnsachaidh, spòrs beò agus riochdachaidhean ioma-dhuaiseach a’ sealltainn an t-iarrtas a tha ann airson nam meadhanan Gàidhlig. Is e an dùbhlan a-nis dèanamh cinnteach gu bheil na goireasan agus an cinnt fad-ùine againn a dh’fheumar gus togail air an t-soirbheachas sin.”

Am measg soirbheasan na bliadhna bha aithne eadar-nàiseanta leantainneach airson An t-Eilean, a chuidich le bhith a’ taisbeanadh dràma Gàidhlig air àrd-ùrlar na Roinn Eòrpa, agus soirbheachas Hebridean Baker: Nordic Islands, a lean Coinneach MacLeòid air cuairt-dànachd Lochlannach agus rud a chòrd gu mòr ri luchd-amais air an iPlayer. Lean coimiseanan didseatach an-toiseach leithid Somhairle Spins agus Rudan Beaga Bòidheach air adhart a’ tàladh luchd-amais nas òige, le Somhairle Spins nas fhaide air adhart a’ buannachadh duais Prix CIRCOM airson a’ Phrògraim as Tùsaile agus as Nuadh-chruthach. Aig an aon àm, lean SpeakGaelic agus LearnGaelic air adhart a’ coileanadh gu làidir, le SpeakGaelic a-nis a’ tàladh còrr air 100,000 neach-leantainn air Instagram.

Ann an spòrs, ghlèidh BBC ALBA na còraichean craolaidh airson geamannan bho Serie A na h-Eadailt, fhad ’s a bha aire na dùthcha a’ tionndadh a dh’ionnsaigh Cupa Cruinne nan fir. Bha an t-aonta na choileanadh mòr do chraoladh Gàidhlig, le BBC ALBA a’ fàs mar an aon seanail an-asgaidh san RA a’ sealltainn gheamannan beò le rionnagan Albannach. Bhrosnaich an cuid cluich air a’ phàirce cuideachd ceangal làidir thar ùrlaran didseatach is sòisealta BBC ALBA, a’ cuideachadh le bhith a’ tàladh luchd-amais ùr gu craoladh spòrs Gàidhlig.

B’ e Mas Fhìor, air a riochdachadh le Beezr Studios, a’ chiad phrògram ceisteachain aig BBC ALBA airson grunn bhliadhnaichean, a’ nochdadh dealas MG ALBA a thaobh leudachadh an raon susbaint a tha ri fhaighinn do luchd-amais Gàidhlig.

Chuir MG ALBA £10.5M an sàs gu dìreach ann an susbaint choimiseanaichte rè na bliadhna, agus mar thoradh air sin chaidh 325 uair a thìde de phrògramadh le maoineachadh bho MG ALBA a chruthachadh. Lean a’ bhuidheann cuideachd air adhart a’ tàladh co-sheilbheachd susbainteach bho chom-pàirtichean thar nan gnìomhachasan cruthachail, a’ cuideachadh le bhith a’ toirt phròiseactan Gàidhlig àrd-amasach gu luchd-amais ann an Alba agus nas fhaide air falbh.

A dh’aindeoin nan soirbheasan sin, tha an aithisg ag ràdh gu bheil cuideaman ionmhais fhathast a’ cur dùbhlain air feadh na roinne craolaidh. Tha susbaint ùr a-nis a’ dèanamh suas 22% de thoradh BBC ALBA, an taca ri 40% nuair a chaidh an t-seanail a chuir air bhog ann an 2008, agus tha atmhorachd riochdachaidh fhathast a’ cur cuideam air buidseatan coimiseanaidh. Ged a thug barrachd taic bho Riaghaltas na h-Alba barrachd cinnt airson na bliadhna a tha romhainn, tha MG ALBA ag ràdh gu bheil maoineachadh seasmhach, fad-ùine fhathast riatanach ma tha na meadhanan Gàidhlig gu bhith a’ leantainn air adhart a’ seilbheachd ann an susbaint ùr, leasachadh tàlant agus ùr-ghnàthachadh didseatach.

Thuirt Dòmhnall Caimbeul, Àrd-Oifigear MG ALBA: “Tha cleachdaidhean an luchd-amais ag atharrachadh gu luath agus feumaidh na meadhanan Gàidhlig cumail orra ag atharrachadh còmhla riutha. Tha am bliadhna seo air fàs brosnachail a nochdadh thar ùrlaran didseatach agus aig an aon àm a’ cumail suas ìrean làidir de mheas an luchd-amais”

Chithear an Aithisg Bhliadhnail slàn an seo.

Buannaichean FilmG 18

Peter Sandground

Chaidh buannaichean FilmG 18 ainmeachadh air oidhche Dhiardaoin (11 Ògmhios 2026) aig cuirm dhuaisean aig an SEC ann an Glaschu, air a lìbhrigeadh le Siobhan Shutharlanach bho BBC ALBA.

Chomharraich an tachartas luchd-dèanamh fhilmichean thar nan trì farpaisean, -12, -18 agus 18+, le duaisean air an toirt seachad thar roinnean a’ gabhail a-steach dràma, comadaidh, filmichean fìrinneach, dùthchais, cruthachalachd, ealain, agus Duaisean Roghainn FilmG.

Chaidh 157 film a chur a-steach do FilmG am-bliadhna, le 38 film airson 18+, 60 airson -18 agus 59 san fharpais ùr airson -12.

Chaidh an duais airson am Film as Fheàrr ann am farpais 18+ a thoirt do Ceartas le Amber Blake, agus choisinn i cuideachd dà dhuais eile, son roinn fìreannach agus duais airson filmeadair as fheàrr, ged a ’s e a’ chiad turas riamh a chuir i film a-steach gu FilmG.

Holly Pearson

A-measg buannaichean eile 18+ bha Slàinte! le Choirstaidh NicArtair, airson Dràma; A Bheil an Cù ag Èisteachd? le Charlotte Rose McNeish, airson comadaidh; Piuthar Sgàthain le Lucy Keegan, buannaiche an duais ealain ùr; Ainmean-àite Caillte Àrnasdail le Cailean Robasdan, a bhuannaich airson Dùthchais; agus Faire agus Fuine, le Ró Ó hEadhra a’ buannachadh cluiche as fheàrr. Chaidh Duais Roghainn FilmG 18+ gu Nach Buidhe Dhut, am bhideo ciùil hip hop viral Gàidhlig, a chaidh a dhèanamh gu sònraichte airson FilmG le Limonead.

Anns a’ cho-fharpais -18, bhuannaich Ophelia le Rachel Rose Munro duais Dràma, agus choisinn Ceathrad Bliadhna – Gun Ghearan (Cha Mhòr) le Acadamaidh Rìoghail Inbhir Nis duais Comadaidh. Bhuannaich Ar Cànan ’s Ar Ceòl le Willow NicFhearghais an duais Fìrinneach, agus choisinn Sgoil Chiùil na Gàidhealtachd le Àrd-sgoil a’ Phluic agus Sgoil Chiùil na Gàidhealtachd an duais airson Dùthchais. Bhuannaich Aig Muir le Uilleam MacDhòmhnaill an duais Cruthachalachd, choisinn Isbeanan Gu Leòr bho Àrd-sgoil Bhàgh a’ Chaisteil an duais airson Cluiche, agus chaidh Duais Roghainn FilmG -18 gu Cha do Shèid Gaoth Riamh le Sgoil MhicNeacail.

Anns a’ cho-fharpais ùr -12, bhuannaich Na Traoidhtearan Ainmeil le Bun-sgoil Ghàidhlig a’ Challtainn airson Dràma, choisinn Salmaidh bho Sgoil nan Loch an duais airson Dùthchais agus thog Mairi Mhòr nan Òran – Bana-ghaisgeach Ghàidhealach le Bun-sgoil Dhùn Bheagain dà dhuais, airson Comadaidh agus Duais Roghainn FilmG -12.

Thuirt Murchadh MacSuain, Stiùiriche Pròiseict FilmG: “B’ e comharrachadh sgoinneil a bh’ann de dh’fhilmichean Gàidhlig agus an tàlant a tha a’ tighinn tro FilmG aig gach ìre. Tha buannaichean na bliadhna seo a’ sealltainn cho cudromach sa tha FilmG. Chunnaic sinn bun-sgoiltean, sgoilearan àrd-sgoile, guthan coimhearsnachd, luchd-dèanamh fhilmichean ùra agus luchd-cruthachaidh nas eòlaiche uile a’ cleachdadh na Gàidhlig gus sgeulachdan innse nan dòigh fhèin. Bha an ìre anns a’ cho-fharpais 18+ gu sònraichte làidir, agus tha soirbheachas Amber Blake le Ceartas na eisimpleir air leth math den t-seòrsa dèanamh fhilmichean dàna, smaoineachail as urrainn dha FilmG a chuideachadh a thoirt air adhart.

“Bha e math cuideachd a bhith faicinn a’ cho-fharpais ùr -12 ag obair cho math sa chiad bhliadhna aice. Tha e a’ toirt àite soilleir do bhun-sgoiltean taobh a-staigh FilmG, agus aig an aon àm a’ leigeil leis a’ cho-fharpais -18 fòcas nas dlùithe a chur air luchd-dèanamh fhilmichean aois àrd-sgoile. Thar nan trì farpaisean, tha tòrr ri bhrosnachadh.”

Thuirt Mairead Chamshron, Stiùiriche Susbaint aig MG ALBA: “Tha FilmG fhathast a’ cluich pàirt chudromach ann a bhith a’ toirt taic do ghuthan Gàidhlig agus a’ leasachadh tàlant cruthachail airson an ama ri teachd. Tha na filmichean a chaidh a chomharrachadh aig na duaisean a’ taisbeanadh neart, mac-meanmna agus farsaingeachd sgeulachdan Gàidhlig an-diugh. Bho dhaoine òga a’ dèanamh a’ chiad fhilmichean aca gu luchd-dèanamh fhilmichean ùra a’ cruthachadh obair ùr àrd-amasach, tha FilmG a’ toirt àrd-ùrlar do dhaoine airson cruthachadh sa Ghàidhlig agus na sgeulachdan aca a cho-roinn le luchd-èisteachd air feadh Alba agus nas fhaide air falbh. Tha MG ALBA pròiseil taic a thoirt do FilmG agus tha sinn a’ cur meal-a-naidheachd air buannaichean, tagraichean agus luchd-inntrigidh na bliadhna seo.”

Liosta slàn de bhuannaichean FilmG 18

Farpais -12

Dràma
Na Traoidhtearan Ainmeil – Bun-sgoil Ghàidhlig a’ Challtainn
Comadaidh
Mairi Mhòr nan Òran – Bana-ghaisgeach Ghàidhealach – Bun-sgoil Dhùn Bheagain
Dùthchais
Salmaidh – Sgoil nan Loch
Duais Roghainn FilmG
Mairi Mhòr nan Òran – Bana-ghaisgeach Ghàidhealach – Bun-sgoil Dhùn Bheagain

Farpais -18

Dràma
Ophelia – Rachel Rose Munro
Comadaidh
Ceathrad Bliadhna – Gun Ghearan (Cha Mhòr) – Acadamaidh Rìoghail Inbhir Nis
Fìrinneach
Ar Cànan ’s Ar Ceòl – Willow NicFhearghais
Dùthchais
Sgoil Chiùil na Gàidhealtachd – Àrd-sgoil a’ Phluic agus Sgoil Chiùil na Gàidhealtachd
Cruthachalachd
Aig Muir – Uilleam MacDhòmhnaill
Cluiche
Isbeanan Gu Leòr – Sgoil Bhàgh a’ Chaisteil
Duais Roghainn FilmG
Cha do Shèid Gaoth Riamh – Àrd-sgoil MhicNeacail

Farpais 18+

Dràma
Slàinte! – Choirstaidh NicArtair
Comadaidh
A Bheil an Cù ag Èisteachd? – Charlotte Rose McNeish
Fìrinneach
Ceartas – Amber Blake
Ealain
Piuthar Sgàthain – Lucy Keegan
Dùthchais
Ainmean-àite Caillte Àrnasdail – Cailean Robasdan
Cluiche
Faire agus Fuine – Ró Ó hEadhra
Filmeadair
Ceartas – Amber Blake
Film as Fheàrr
Ceartas – Amber Blake
Duais Roghainn FilmG
Nach Buidhe Dhut – Limonead

Chithear na filmichean uile air iPlayer a’ BhBC

Dràma Cloinne BBC ALBA a’ buannachadh Duais RTS na h-Alba

Dealbh – Peter Sandground

Bhuannaich Billy Bùrach, an dràma cloinne Gàidhlig, an duais ann an roinn na Cloinne aig Duaisean RTS na h-Alba air an 12mh den Ògmhios aig Fruitmarket Glaschu. Air a riochdachadh le The 90, chaidh am film a stiùireadh le Iain Murchadh MacAmhlaigh, a riochdachadh le Ann Mhoireasdan agus a sgrìobhadh le Will Moireach.

Chaidh prògraman agus tàlant BBC ALBA aithneachadh thar raon farsaing de roinnean aig Duaisean Comann Rìoghail Telebhisein na h-Alba (RTS)  am-bliadhna, le ainmeachadh a’ dol thairis air prògraman aithriseach, dibhearsain, prògraman chloinne, cùisean làithreach, spòrs, tachartasan beò agus ciùird.

Air an cumail gach bliadhna, bidh Duaisean RTS Alba a’ comharrachadh sàr-mhathais ann an riochdachadh agus craoladh telebhisean air feadh Alba, ag aithneachadh nam prògraman agus an tàlant cruthachail a tha a’ cumadh gnìomhachas sgrion na dùthcha.

Am-bliadhna, fhuair riochdachaidhean BBC ALBA 11 ainmeachadh thar nan duaisean, barrachd air dùblachadh nan còig ainmeachadh a fhuaireadh ann an 2025 agus a’ sealltainn farsaingeachd agus càileachd susbaint Ghàidhlig a thathas a’ riochdachadh air feadh Alba.

Dealbh – Peter Sandground

Am measg nan riochdachaidhean a chaidh ainmeachadh bha Hebridean Baker: Nordic Islands bho Caledonia TV Productions, a fhuair dà ainmeachadh, a’ toirt aithne don dà chuid an neach-lìbhrigidh Coinneach MacLeòid ann an roinn Pearsantachd Air an Sgrion agus an dealbhadair-camara Gavin Hopkins ann an roinn Camara (Ceàird).

Am measg ainmeachaidhean san roinn chloinne bha Aidan: Balach Beag Muay Thai le Sgeul Media agus bha Eòrpa: After the Storm le BBC ALBA air geàrr-liosta ann an roinn Cùisean Làithreach.

Fhuair sreath aithriseach ainmeil Caledonia TV ProductionsPatagonia: Cuairt gu Crìoch na Cruinne, ainmeachadh ann an roinn nan Prògraman Aithriseach (Sreath), agus fhuair Dùbhlain DIY | Instructions Not Included, air a riochdachadh le Demus Productions agus Seaglass Pictures, aithne ann an roinn Cur-seachad.

Bha prìomh phrògram Oidhche Challainn BBC ALBA Cèilidh na Bliadhn’ Ùire 2025 air a’ gheàrr-liosta san roinn Tachartas Beò, agus fhuair an deasaiche Colin Monie ainmeachadh ann an Iar-riochdachaidh: Deasachadh (Ceàird) airson a chuid obrach air an t-sreath dhràma An t-Eilean, le Black Camel Pictures.

Chaidh aithne a thoirt cuideachd air Rùrachd, a fhuair ainmeachadh ann an roinn Sgòr Ciùil Tùsail. Thug an t-ainmeachadh aithne do obair an t-Ollaimh Colin Caimbeul agus Nick Turner bho Watercolour Studios airson an sgòr tùsail aca airson riochdachadh BBC ALBA.

A’ crìochnachadh an geàrr-liosta bha Adventure Show – Rèis ITERA bho Adventure Show Productions, a fhuair ainmeachadh ann an roinn Spòrs.

Thuirt Mairead Chamshron, Stiùiriche Susbaint aig MG ALBA: “Meal an naidheachd air na h-uile neach a chaidh ainmeachadh agus air The 90 airson Billy Bùrach, am film a bhuannaich ann an roinn na Cloinne. Bha sinn air leth toilichte uimhir de dh’ainmeachaidhean fhaicinn airson riochdachaidhean le taic bho MG ALBA airson BBC ALBA agus ainmeachadh eile airson Eòrpa bhon BhBC.  Bha measgachadh mòr de ghnèithean agus de cho-obrachadh iongantach air an liosta.”

Chaidh Duaisean RTS na h-Alba a chumail aig an Old Fruitmarket ann an Glaschu air Dihaoine 12 Ògmhios 2026.

Chithear am prògram slàn air YouTube BBC ALBA Clann – Billy Bùrach

Duais Ùr-ghnàthachaidh airson Somhairle Spins

© Miikka Varila / Yle

Tha MG ALBA air urram cliùmhor a’ ghnìomhachais fhaighinn, le Somhairle Spins air ainmeachadh mar bhuannaiche na duais Prix Circom airson na roinn-seòrsa Tùsail agus Ùr-ghnàthach, duais a tha a’ comharrachadh beachd-smuainean dàna, sgeulan air an innse ann an dòigh ùr agus dòighean-obrach mac-meanmnach airson telebhisean Eòrpach is roinneil agus susbaint-air-loidhne.

Tha an duais a’ comharrachadh riochdachaidhean a tha a’ cur iongnadh air an diùraidh le tùsalachd, àrd-amas cruthachail agus cur an gnìomh tionnsgalach – an dà chuid air beulaibh agus air cùlaibh a’ chamara. Mhol britheamhan Somhairle Spins mar shreath brosnachail agus ùrachail a tha a’ sealltainn mar as urrainn do chraoladairean roinneil atharrachadh nan dòighean sa bheil iad ag innse sgeulan gus luchd-amais ùra a chompàirteachadh ann an dòighean brìoghmhor.

Chaidh Somhairle Spins a choimiseanadh le MG ALBA airson an t-seanail YouTube aig BBC ALBA agus airson an iPlayer aig a’ BhBC. Chaidh a leigeil mu sgaoil an toiseach air 13mh Faoilleach 2026, agus ann an ùine ghoirid tharraing e aire an luchd-amais 18-35 thar nan àrd-ùrlaran didseatach. Tha an sreath a’ leantainn Somhairle MacIain, cruthadair susbainte iomraiteach, agus e a’ siubhail air feadh Alba air a’ bhaidhsagal aige, aig amannan còmhla ri caraidean, teaghlach agus aoighean iongnaidh. Tha an sreath làn fealla-dhà, dàna-thursan, aighearan (agus dùbhlain!) an luchd-baidhsagail, agus iad a’ saidhcleadh tro dhealbhan-tìre sònraichte na h-Alba.

Tha Prix CIRCOM fhathast mar àrd-ùrlar cudromach airson sàr-mhathas agus ùr-ghnàthachadh a chomharrachadh ann an craoladh roinneil. Ann an 2026, bha 272 farpaisich bho air feadh na Roinn Eòrpa a’ gabhail pàirt ann, àireamh a tha gun samhal airson na duaise.

Bhathar a’ breithneachadh sa Ghiblean am-bliadhna, le buill na diùraidh à 14 dùthchannan diofraichte. Airson a’ chiad turais, fhuair an diùraidh taic bho bhuidheann de luchd-cleachdaidh òga nam meadhanan sòisealta, a bha a’ toirt seachad geur-bheachd air mar a bhios luchd-amais didseatach a’ compàirteachadh le mar a tha naidheachdan agus sgeulan air an innse.

Chuir an diùraidh cuideam air mar a bha an sreath a’ cleachdadh modh-obrach dàna ‘didseatach an-toiseach’, a’ coimeasgadh phìosan film a thugadh leis an rothaire fhèin, deasachadh air a dhèanamh gu luath agus dealbhadh lèirsinneach de dh’àrd-chàileachd gus stoidhle ùr a lìbhrigeadh airson innse sgeulan. Le bhith a’ cleachdadh iomadh camara, a’ gabhail a-steach GoPros agus innealan pearsanta, thathar a’ cruthachadh prògram a tha faisg ort agus far a bheil thu a’ faireachdainn pàirt dheth, fhad ’s a thathar a’ neartachadh compàirteachadh thar na sgrìn le eadar-ghnìomhachd leis an luchd-amais. Bhathar a’ toirt fa-near gum b’ e roghainn chruthachail a bh’ ann a bhith a’ cur gu feum a’ chliùiteachd a bh’ aig Somhairle air meadhanan sòisealta mar-thà, rud a tha air luchd-amais nas òige a thàladh don chraoladair.

Bha am modail riochdachaidh a chaidh a chleachdadh air cùlaibh an t-sreatha ùr-ghnàthach cuideachd. A bharrachd air cur gu feum gnàth-eòlas Shomhairle ann a bhith a’ togail dhealbhan dha fhèin airson àrd-ùrlaran didseatach, stèidhich MG ALBA agus Solus Productions co-obrachadh san robh iad a’ co-phàirteachadh eòlas, le stiùiriche agus tàlant deasachaidh Gàidhlig air am paidhreachadh le stiùiriche agus deasaiche a tha air speisealachadh ann an susbaint ‘didseatach an-toiseach’. Bha am modh-obrach seo a’ dèanamh cinnteach gun robh an sreath a’ faireachdainn dùthchasach do luchd-amais didseatach agus fìrinneasach mar phrògram Gàidhlig, fhad ’s a bhathar a’ toirt taic do leasachadh sgilean taobh a-staigh raon riochdachaidh na Gàidhlig.

Thuirt Lisa Annette, Àrd-riochdaire airson MG ALBA: “Chaidh an sreath seo a choimiseanadh mar phàirt de ro-innleachd nas fharsainge aig MG ALBA airson barrachd chunnartan cruthachail a ghabhail gus am faod sinn frithealadh don luchd-amais nas òige againn ann an dòigh nas fheàrr, agus tha sinn moiteil gun d’ fhuair sinn an t-aithneachadh seo. Bhuannaich sinn ann an roinn-seòrsa a tha a’ comharrachadh ùr-ghnàthachadh, tùsalachd agus beachd-smuainean dàna, agus tha sin a’ nochdadh an tàlaint agus dealais air leth a bh’ aig a h-uile duine a bha an sàs ann a bhith a’ cruthachadh Somhairle Spins.”

Thuirt Jim Webster, Àrd-riochdaire aig Solus Productions: “Tha a h-uile duine air an dòigh gun deach Somhairle Spins aithneachadh le bhith a’ buannachadh duais cho cliùmhor. Thug Somhairle, Jonny agus a h-uile duine san sgioba sreath sgoinneil ri chèile air a lìonadh le fearas-cuideachd, blàths agus tionnsgnachd. Air an t-slighe, fhuair am pròiseas iomlan taic mhìorbhailteach bho Lisa agus an sgioba aice aig MG ALBA.”

Thog Somhairle MacIain (preseantair), Jonny Ashworth (Stiùiriche) agus Lisa Annette (Àrd-riochdaire airson MG ALBA) an duais aig Co-labhairt roinneil CIRCOM ann an Tampere air 21mh Cèitean 2026.

Chithear an t-sreath gu lèir air YouTube BBC ALBA.

Tha an dràma Ghàidhlig ioma-dhuaiseach An t-Eilean air ais le dùil ri £1M do eaconamaidh ionadail na h-eileanan, le com-pàirtichean a’ tadhal air seata a’ phrògraim

Chuir MG ALBA an-diugh fàilte air prìomh chom-pàirtichean, luchd-ùidh agus luchd-maoineachaidh gu seata an dràma eucoir Ghàidhlig ioma-dhuaiseach An t-Eilean, le filmeadh a’ leantainn ann an Leòdhas agus na Hearadh air an dàrna sreath.

Chunnaic riochdairean bho Ofcom, Iomairt na Gàidhealtachd agus nan Eilean (HIE), Comhairle nan Eilean Siar (CnES) agus VisitScotland, a bha air làrach a’ chlàraidh ann am Brèascleit, meud agus buaidh an riochdachaidh a chaidh a mhaoineachadh le ioma-chom-pàirtiche.

Tha an dràma ceithir-phàirteach, air a riochdachadh le Black Camel Pictures, letheach slighe tro fhilmeadh seachd seachdainean anns na h-Eileanan Siar. Thathar an dùil gun toir an riochdachadh timcheall air £1 millean do eaconamaidh ionadail an eilein, le 50 criutha agus 30 cleasaiche ag obair thar iomadh làrach.

Chaidh còig cothroman trèanaidh – le taic bho Institiud Film Bhreatainn, Alba Chruthachail agus MG ALBA – a chruthachadh, thar deasachadh, fuaim, stiùireadh agus susbaint didseatach, a’ toirt taic do leasachadh sgilean air a’ Ghàidhealtachd agus sna h-Eileanan agus a’ leudachadh tàlant luchd-labhairt na Gàidhlig.

Chaidh a’ chiad shreath de An t-Eilean a chraoladh san Fhaoilleach 2025 air BBC ALBA, agus an uair sin air BBC Four, a’ tàladh luchd-amhairc de mu dhà mhillean. Chaidh a sgaoileadh gu h-eadar-nàiseanta agus chaidh aithneachadh mar am prògram as fheàrr ann an telebhisean roinneil Eòrpach, le Grand Prix CIRCOM agus Duais an Cur-seachad is Dràma as Fheàrr ann an 2025, ga chomharrachadh mar an riochdachadh telebhisean Gàidhlig as soirbheachaile. Tha an t-sreath ùr a’ togail air an t-soirbheachas sin, le sgioba de thàlant an dà chuid a tha a’ tilleadh agus a’ tighinn am bàrr.

Tha an dàrna sreath de An t-Eilean a’ sealltainn neart co-obrachaidh air feadh na roinne, le taic a bharrachd bho Sgrion Alba, am BBC, CnES, HIE, Black Camel Pictures agus All3Media International.

Thuirt Iain Moireasdan, Cathraiche MG ALBA: “Tha soirbheachas An t-Eilean a’ sealltainn ruigsinneachd agus misneachd a tha a’ sìor fhàs ann an dràma Ghàidhlig, chan ann a-mhàin mar mhaoin chultarail ach mar dhraibhear chothroman eaconamach is cruthachail airson na Gàidhealtachd agus nan Eilean.

“Tha an riochdachadh seo a’ toirt seilbheach mhòr do choimhearsnachdan ionadail, a’ cruthachadh chothroman sgilean luachmhor agus a’ taisbeanadh Leòdhas agus na Hearadh do luchd-amhairc air feadh na RA agus gu h-eadar-nàiseanta.

“Tha soirbheachas leantainneach An t-Eilean a’ sealltainn obair com-pàirteachasan air feadh na roinne agus a’ cur cuideam air cho cudromach ’s a tha seilbheach seasmhach ann an craoladh Gàidhlig agus riochdachadh sgrion.”

Thuirt an Comhairliche Pòl Steele, Ceannard CnES: “Tha sinn toilichte gun robh e comasach dhuinn taic a thoirt don riochdachadh cudromach seo le tabhartas maoineachaidh agus tro bhith a’ cleachdadh Studio Alba, a tha fo shealbh na Comhairle, airson filmeadh thar na h-ùine. Tha An t-Eilean mu thràth air na buannachdan eaconamach, cultarail agus cliùiteach a shealltainn a dh’fhaodas riochdachadh sgrion àrd-inbhe a thoirt do na h-Eileanan Siar. Tha taic don dàrna sreath a’ freagairt gu dlùth ris an ro-innleachd eaconamach againn, a’ neartachadh ar gnìomhachasan cruthachail, agus a’ cuideachadh le bhith a’ dèanamh cinnteach gum bi na h-eileanan fhathast air am faicinn mar ionad airson cànan, cultar agus tàlant na Gàidhlig.”

Thuirt Joanna Peteranna, Stiùiriche Obrachaidhean Sgìreil aig HIE: “Tha sinn toilichte dha-rìreabh taic a thoirt do riochdachadh An t-Eilean, a tha a’ sealltainn luach eaconamach agus cultarail susbaint sgrion Gàidhlig don roinn. Thathar an dùil gun cruthaich an riochdachadh gnìomhachd eaconamach ionadail cudromach, agus aig an aon àm a’ toirt taic do dh’obraichean, gnìomhachasan agus seirbheisean ionadail. A cheart cho cudromach, tha e a’ cuideachadh le bhith a’ togail comas fad-ùine ann an roinn sgrion na Gàidhlig tro thrèanadh agus leasachadh sgilean, a’ dèanamh cinnteach gum faod daoine tàlantach dreuchdan cruthachail a thogail ann agus bho na coimhearsnachdan eileanach againn.”

dealbhan © John Maher

 

BBC Charter Renewal

Tapadh leibh airson ùidh a ghabhail ann an Cairt a BhBC agus na cothroman a dh’fhaodadh a bhith na lùib airson BBC ALBA.

Thank you far taking an interest in the BBC Charter review and how it could improve BBC ALBA. 

Carson a tha seo cudromach | Why this matters

The renewal of the BBC Charter is a once-in-a-decade opportunity to secure the long-term future of Gaelic broadcasting. Right now, BBC ALBA does not have the same legal protections, funding security or prominence as Welsh-language channel S4C. The gap of almost £100 million is significant and growing.

Na tha sinn a’ moladh | Our recommendations 

  1. Maoineachadh Seasmhach | Secure funding

The Secretary of State, in consultation with Scottish Ministers, should determine annual funding for BBC ALBA and Radio nan Gàidheal in the same way and at the same time as S4C.

This should clearly state:

  • What funding comes from the Licence Fee via the BBC
  • What funding Scottish Ministers provide via Ofcom for MG ALBA

This would provide stability, clarity and parity.

  1. Cothrom nas fheàrr BBC ALBA a lorg | Make BBC ALBA easy to find

Ofcom should require prominence for BBC ALBA on BBC iPlayer.

This could include:

  • A single-click Gaelic homepage
  • Personalised or geographic discovery options
  • Clear visibility alongside other national language services
  1. Luchd-amhairc eadar-nàiseanta | Let the world watch

Gaelic content should be available internationally.

This could mean:

  • Removing geo-blocking for Gaelic content
  • Creating a dedicated international BBC ALBA platform
  • Recognising the global Gaelic diaspora
  1. Dìon an t-seanail | Protect the channel

The Charter should guarantee the continuation of a linear BBC ALBA service.

Leugh am pàipear fiosrachaidh | Read the full briefing paper

Download the full briefing: Briefing Note for BBC Charter

 

GABH PÀIRT | HOW TO TAKE ACTION 

Ceann-là | Deadline: 10 March 2026

  1. Leugh a’ cho-chomhairleachaidh | Read the consultation

Access it here: Britain’s Story: The Next Chapter – BBC Royal Charter Review, Green Paper and public consultation – GOV.UK

  1. Lìon an suirbhidh | Complete the survey

Complete the survey here: BBC Charter Review Public Consultation
(Question 4 refers specifically to Gaelic media.)

  1. Cuir post-d fa leth | Send a fuller response by email

Email: bbccharterreview@dcms.gov.uk

  1. Cuir peann ri pàipear | Write a letter

Ensure it arrives by the deadline:

BBC Charter Review Team
Department for Culture, Media & Sport
100 Parliament Street
London
SW1A 2BQ

TAPADH LEIBH | THANK YOU

MG ALBA announces funding for two Gaelic short films under Screen Scotland’s Take Three scheme, alongside major Edinburgh TV Festival session

Edinburgh, 21 August 2025 – MG ALBA has announced its involvement in Screen Scotland’s landmark Take Three talent development initiative, confirming funding for two Gaelic short films as part of the scheme.

The announcement was made today at the Edinburgh TV Festival, where MG ALBA sponsored and contributed to the prestigious panel session Language as Power: Local Languages Go Global. The session brought together leading voices from across the screen industries to discuss how Gaelic and Irish media are breaking through to mainstream audiences.

Gaelic Short Films through Take Three

Take Three, launched earlier this year by Screen Scotland and supported by the National Lottery and BFI, is Scotland’s most ambitious film talent development programme in a generation. MG ALBA’s backing will see two Gaelic short films produced under the scheme, providing vital opportunities for emerging Gaelic voices and building on the growing success of Gaelic-language screen content.

Kieran Hannigan, Head of Scripted at Screen Scotland said:

“Screen Scotland’s Talent Builder is a five-year commitment to early-stage filmmaking talent in this country. The interlinked programmes are designed to widen access, create greater opportunity and build a clear pathway for talent. We’re already working with Astar Media in Stornoway on Opening Shot, our early development shorts programme so It’s fantastic to now have MG ALBA on board to offer additional opportunities, specifically for Gaelic talent. Screen Scotland is committed to supporting Gaelic talent and has also supported a range of Gaelic development projects and productions, including An t-Eilean and Hebridean Baker: Nordic Islands.”

Bill MacLeod, Commissioning Editor at MG ALBA, said:

“MG ALBA are delighted to be funding two Gaelic short films under the Take Three talent development scheme, a Screen Scotland project funded by the National Lottery and BFI. This initiative is another important step in developing the next generation of Gaelic filmmakers and storytellers.”

The move highlights MG ALBA’s increasing focus on Gaelic drama and talent development. Following the success of hit Gaelic noir An t-Eilean – which scooped both the Drama & Entertainment Prize and the Grand Prix at the Prix CIRCOM 2025 Awards – MG ALBA has secured increased government support for 2025/26, enabling fresh initiatives in drama, including involvement in Take Three and ongoing discussions with BBC Film for a forthcoming Gaelic feature film development call.

Spotlight at the Edinburgh TV Festival

MG ALBA’s announcement came during its sponsored panel at the Edinburgh TV Festival – one of the most prestigious events in the television industry calendar.

Entitled Language as Power: Local Languages Go Global, the session challenged industry stereotypes about Celtic-language content and celebrated the critical and commercial success of productions such as Kneecap and An t-Eilean. It also explored the opportunities and challenges in ensuring Celtic-language media continues to thrive.

The panel was hosted by award-winning journalist and author Sophia Smith Galer, and featured a stellar line-up:

  • Sorcha Groundsell, actor, An t-Eilean
  • Rich Peppiatt, writer/director, Kneecap
  • Douglas Mackinnon, director/showrunner (Sherlock, Good Omens)
  • Bill MacLeod, commissioning editor, MG ALBA

Speaking at the Festival, MacLeod highlighted the importance of showcasing Gaelic storytelling on such a significant platform:

“To be sharing a stage at the Edinburgh TV Festival with such exceptional talent is a proud moment for Gaelic media. This visibility shows there is fertile ground and real appetite for Gaelic stories, particularly among younger audiences. Gaelic is not just surviving, it is thriving – and the industry is taking notice.”

Looking Ahead

MG ALBA’s participation in Take Three marks a major step forward for Gaelic cinema, underlining the organisation’s determination to nurture new talent and stories that resonate both locally and globally.

With fresh investment and collaborations on the horizon MG ALBA is cementing its place at the heart of Scotland’s screen storytelling future.

First Minister John Swinney announces funding boost for Gaelic broadcasting ahead of Western Isles visit

First Minister John Swinney has announced funding of £690,000 for Gaelic broadcasting ahead of a visit to the Western Isles.

The cash will help transform MG Alba Stornoway into a cutting-edge Gaelic media and creative hub, while supporting energy efficiency improvements to ensure the facility is fit for the future.

The First Minister will undertake a number of visits and engagements during his trip to the islands, including the deep-water terminal in Stornoway, Hebridean Housing Partnership, Western Isles Hospital, and community projects in North and South Uist.

John Swinney said: “Our £690,000 investment will create a new creative centre for Gaelic media at the site of MG Alba’s Stornoway headquarters, putting them ahead of the curve and ensuring they can continue to provide high-quality Gaelic content.

“Our islands are also at the forefront of harnessing Scotland’s renewables potential to build a sustainable energy future. The deep-water terminal in Stornoway is a significant and impressive piece of infrastructure, supported by Scottish Government funding, that will unlock the island’s economic potential both as a green energy gateway and a cruise ship destination.”

The First Minister will arrive in Lewis this evening before undertaking engagements on Friday. He will travel to North Uist and South Uist on Saturday.

Bliadhna sgoinneil airson MG ALBA le dràma Gàidhlig a’ dol cruinneil

Tha MG ALBA air an Aithisg Bhliadhnail 2024/25 aca fhoillseachadh, a’ comharrachadh bliadhna atharrachail airson craoladh Gàidhlig le na figearan airson luchd-amhairc didseatach as àirde a-riamh, sreath dràma eucoir, agus gairm ùr airson maoineachadh cothromach agus seasmhach. 

Tha an aithisg bhliadhnail a’ comharrachadh An t-Eilean  – dràma eucoir a chaidh fhilmeadh anns na Hearadh – mar am prògram TBh Gàidhlig as soirbheachaile a chaidh a dhèanamh a-riamh. Anns a’ bhliadhna 2024/25 a-mhàin, tharraing e 1.6 millean sealladh air BBC iPlayer, a’ dèanamh suas 20% den 8.1 millean sealladh iomlan airson susbaint Ghàidhlig – an àireamh as motha a-riamh. Tha an soirbheachas seo a’ sealltainn buaidh dràma Gàidhlig aig àrd ìre agus mar a tha e a’ còrdadh ri daoine, le An t-Eilean cuideachd a’ tàladh aire eadar-nàiseanta bho leithid The Hollywood Reporter. 

Ann an clach-mhìle mhòr eadar-nàiseanta, tha MG ALBA cuideachd a’ comharrachadh buaidh An t-Eilean o chionn ghoirid aig duaisean Prix CIRCOM 2025, far an do choisinn iad an Grand Prix – an urram as àirde anns na duaisean cliùiteach telebhisean Eòrpach. 

“B’ e bliadhna de dh’àrd-amas cruthachail agus cruth-atharrachadh didseatach a bha seo,” thuirt Cathraiche MG ALBA, Iain Moireasdan. “Le gach £1 a chaidh a thasgadh, tharraing sinn £3 a bharrachd ann am maoineachadh. Ach gus an spionnadh seo a chumail suas agus gus luchd-labhairt Gàidhlig nas òige, didseatach an-toiseach, a ruighinn, tha feum èiginneach againn air buidseat reusanta san fhad-ùine.” 

Prìomh nithean: 

  • Àrdachadh maoineachaidh de £1.8m bho Riaghaltas na h-Alba – ach airson aon bhliadhna a-mhàin
  • Còrr is 10 millean sealladh susbaint air SpeakGaelic  
  • Còrr is 100 tagradh òigridh aig FilmG airson an dàrna bliadhna an dèidh a chèile 
  • Fhuair An t-Eilean, Clò Beag Chirsty Bella agus Mathan Leis an Ainm Wojtek aithneachadh eadar-nàiseanta 
  • Taic do còrr is 340 obair, còrr is leth dhiubh air a’ Ghàidhealtachd agus na h-Eileanan 


A dh’aindeoin nan coileanaidhean seo, tha an aithisg a’ toirt rabhadh gu bheil prìomh bhuidseat bliadhnail MG ALBA mu £10m nas ìsle na bu chòir dha a bhith, nam biodh e air a chumail a rèir atmhorachd – a’ cur cruthachadh susbaint san àm ri teachd agus ùr-ghnàthachadh didseatach ann an cunnart mòr. Tha tasgadh leantainneach riatanach gus dèanamh cinnteach gum faod meadhanan Gàidhlig soirbheachadh ann an àrainneachd a tha a’ sìor fhàs farpaiseach agus àrainneachd didseatach an-toiseach – agus tha Cùmhnant Fàis Gàidhlig sònraichte a-nis deatamach gus àm ri teachd na roinne a dhèanamh tèarainte. 

Tha an aithisg slàn ri fhaighinn an seo.

MG ALBA’s Margaret Cameron receives special recognition at RTS Scotland Awards

The Royal Television Society (RTS) Scotland hosted its annual awards ceremony on Friday (6 June) where Margaret Cameron, director of content at MG ALBA, was honoured with the prestigious RTS Scotland Special Recognition Award.

Presented by singer and actress Shereen Cutkelvin, alongside Still Game star Sanjeev Kohli, the award celebrates those whose exceptional contributions have made a lasting impact and are widely respected within the Scottish television community. The RTS Scotland Committee presents the award to an individual who has demonstrated outstanding excellence in Scottish broadcasting and television.

RTS Scotland champions the gold standard of television excellence in Scotland, recognising outstanding achievements in programme making, broadcasting and contributions that shape the industry’s future.

The regional awards, held at the iconic Old Fruitmarket in Glasgow, also recognised other prominent figures in Scottish television, including Ashley Jensen, Peter Capaldi and Michelle McManus.

Margaret Cameron, director of content at MG ALBA, said: “It was a true honour to be awarded the Special Recognition Award at the RTS Scotland ceremony. The RTS Scotland awards are testament to the creative effort behind first class television productions in Scotland, including MG ALBA’s partnership with BBC ALBA to bring Gaelic content to screens across the country. It’s more important than ever that Gaelic content is recognised and celebrated as part of the Scottish industry.

“My thanks to the RTS Scotland Committee, both for the award and for recognising work supporting the Gaelic language, and to my colleagues at MG ALBA and the BBC whose support is everything. Congratulations to all the recipients of this year’s awards.”

Dan Twist, chair of RTS Scotland, said: “The RTS Scotland Awards stand as a definitive celebration of the finest talent in Scottish television. This year’s outstanding nominees and winners reflect the strength and resilience of a thriving Scottish TV industry, even in the face of widespread sector challenges.

“RTS Scotland is proud to continue its unwavering commitment to supporting, educating and championing talent across all areas of the industry — both on screen and behind the scenes.”

In addition to Margaret’s success, Gaelic language content was nominated in four other award categories on the night, alongside Padruig MacCuidhein in the On-Screen Personality category. Full details of the categories can be found here.